Kısa cevap
Dalgıç pompa; kuyu iç çapı, dinamik su seviyesi, ihtiyaç duyulan debi (m³/saat), toplam basma yüksekliği (mSS) ve elektrik beslemesi birlikte değerlendirilerek seçilir. Pompanın çalışma noktası, üreticinin performans eğrisinde bu debi ve basma yüksekliğinin kesiştiği noktadır; doğru pompa bu noktada verimli çalışan pompadır.
1. Kuyunun fiziksel ölçüleri
İlk bakılacak değer kuyu kaplama borusunun iç çapıdır. Dalgıç pompa ve motor bu çapın içine, kablo ile birlikte rahatça sığmalı ve etrafından motoru soğutacak su akışı geçebilmelidir. Pompalar genellikle inç cinsinden sınıflandırılır (4", 6", 8" gibi); kuyu çapı pompa sınıfını doğrudan sınırlar.
Kuyu derinliği ise pompanın en fazla ne kadar aşağıya indirilebileceğini gösterir. Pompa kuyu dibine oturtulmaz; dipteki kum ve tortuyu emmemesi için tabandan yukarıda konumlandırılır.
2. Su seviyeleri: statik ve dinamik
Statik su seviyesi, pompa çalışmıyorken kuyudaki su yüzeyinin derinliğidir. Dinamik su seviyesi ise pompa çalışırken suyun düştüğü seviyedir ve her zaman statik seviyeden daha aşağıdadır. Pompa hesabında esas alınan değer dinamik seviyedir; çünkü pompa suyu bu derinlikten yukarı basmak zorundadır.
Dinamik seviye bilinmiyorsa kuyuyu açan sondaj firmasının test raporuna bakılabilir. Mevsimsel düşüşler de hesaba katılmalıdır.
3. Debi ihtiyacı
Debi, pompanın birim zamanda bastığı su miktarıdır ve genellikle m³/saat ile ifade edilir. Konut, bahçe, tarım veya sanayi kullanımına göre ihtiyaç çok farklıdır. Önemli bir kural: pompanın debisi kuyunun verebileceği debiyi aşmamalıdır. Aksi halde su seviyesi pompaya kadar düşer ve pompa susuz kalır.
4. Toplam basma yüksekliği
Toplam basma yüksekliği (manometrik yükseklik) metre su sütunu (mSS) cinsinden şu bileşenlerin toplamıdır:
- Dinamik su seviyesi (suyun kuyudan yüzeye çıkarılması)
- Kuyu ağzından en yüksek kullanım noktasına veya depoya kadar dikey yükseklik
- Kullanım noktasında istenen basınç (1 bar ≈ 10,2 mSS)
- Boru, dirsek, vana ve çek valflerdeki sürtünme kayıpları
Sürtünme kayıpları boru uzunluğu, çapı ve debiyle değişir; uzun ve dar hatlarda göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Bu konuyu pompa debisi ve basma yüksekliği yazımızda ayrıntılı açıkladık.
5. Elektrik beslemesi ve motor
Tesiste monofaze (220 V) mi yoksa trifaze (380 V) besleme mi olduğu, seçilebilecek motor aralığını belirler. Motor gücü, pompanın çalışma noktasında ihtiyaç duyduğu güce göre seçilir. Ayrıca kablo kesiti, kablo uzunluğu ve motor gücüne göre gerilim düşümü dikkate alınarak belirlenmelidir.
Pompayı kuru çalışma ve aşırı akıma karşı koruyan bir kontrol panosu, motor ömrü için kritik öneme sahiptir.
6. Çalışma noktasını performans eğrisinde doğrulayın
Her pompa modelinin üretici tarafından yayımlanan bir performans eğrisi vardır. Hesapladığınız debi ve toplam basma yüksekliği bu eğri üzerinde, pompanın verimli bölgesine denk gelmelidir. Eğrinin uç noktalarında çalışan bir pompa daha fazla enerji tüketir ve daha çabuk aşınır.
İlk değerlendirme için pompa seçim rehberimizi kullanabilir, kesin seçim için bilgilerinizi bize iletebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin ürün seçimi ve arıza teşhisi; sahadaki ölçümler, kuyu verileri ve üreticinin teknik dokümanları esas alınarak yapılmalıdır.